Dlaczego na ścianie wychodzi wilgoć i jak temu zapobiec?

Wilgoć na ścianach to jeden z najczęstszych problemów, który dotyka zarówno stare, jak i nowe budynki. Pojawienie się mokrych plam, pleśni czy nieprzyjemnego zapachu w mieszkaniu jest nie tylko nieestetyczne, ale przede wszystkim groźne dla zdrowia i konstrukcji budynku. Poniżej wyjaśniamy, dlaczego na ścianie wychodzi wilgoć i jak najskuteczniej temu zapobiec, korzystając z aktualnych badań i sprawdzonych rozwiązań.

Przyczyny powstawania wilgoci na ścianie

Zjawisko wilgoci na ścianach ma kilka głównych przyczyn wynikających z procesów budowlanych oraz warunków użytkowania pomieszczeń. Najczęściej winne są podciąganie kapilarne, kondensacja pary wodnej, wady izolacji fundamentów, nieszczelności instalacji oraz niewłaściwa wentylacja mieszkania [1][2][3][6][7].

Kluczowym mechanizmem jest podciąganie kapilarne, czyli transport wody z gruntu poprzez pory i szczeliny w murze na wysokość do 1,5 metra. Brak hydroizolacji lub utrata jej skuteczności sprawiają, że woda wnika do fundamentów i ścian, tworząc mokre plamy szczególnie przy podłodze [1][2][7]. W takich przypadkach problem wilgoci dotyka przede wszystkim starszych budynków, które nie były wyposażone w nowoczesne zabezpieczenia przeciwwilgociowe [2][3][4].

Drugim powszechnym źródłem wilgoci jest kondensacja. Dzieje się tak, gdy wilgotne powietrze napotyka zimną powierzchnię (najczęściej ściany zewnętrzne, naroża lub miejsca z mostkami termicznymi), powodując skroplenie się pary wodnej na murze [1][3][4][10]. Ten problem szczególnie dotyczy łazienek, kuchni oraz szczelnych, nowoczesnych budynków z nieodpowiednią wentylacją.

Wadliwe uszczelnienie rur wodno-kanalizacyjnych, przecieki z dachu czy nieszczelne okna także skutkują przedostawaniem się wody do ścian [2][5][7]. Do rzadziej spotykanych, ale równie istotnych przyczyn należy infiltracja, czyli wnikanie wody opadowej przez nieszczelności w elewacji [1][2][3][6].

Jak wilgoć wpływa na zdrowie i konstrukcję?

Długotrwała obecność wilgoci na ścianach jest zagrożeniem dla zdrowia mieszkańców i bezpieczeństwa konstrukcji budynku. Wysoka wilgotność (>60% w powietrzu lub >20% w murze) sprzyja rozwojowi pleśni, grzybów i roztoczy [1][3]. Te mikroorganizmy wywołują alergie, choroby dróg oddechowych oraz mają negatywny wpływ na samopoczucie.

Wilgoć powoduje także uszkodzenia strukturalne ścian i tynków, przyczyniając się do pękania murów, łuszczenia farby i niszczenia materiałów budowlanych. Problem ten występuje najczęściej w starych domach pozbawionych izolacji oraz w nowoczesnych budynkach, gdzie występują mostki termiczne lub błędy wykonawcze [1][2][5][8].

Najważniejsze sposoby zapobiegania wilgoci na ścianach

Aby zapobiec powstawaniu wilgoci, niezbędne jest działanie wielokierunkowe, uwzględniające zarówno przyczyny, jak i skutki. Podstawowe rozwiązania to:

• Hydroizolacja – skuteczna izolacja fundamentów i ścian przed wodą gruntową oraz opadową [2][3][4].
• Termoizolacja – docieplenie ścian zewnętrznych, eliminacja mostków termicznych w celu ograniczenia kondensacji pary wodnej [2][3][4].
• Wentylacja – montaż odpowiednio wydajnych systemów wentylacyjnych lub rekuperatorów dla stałej wymiany powietrza z zewnątrz [3][10].

Oprócz tych działań kluczowe jest regularne sprawdzanie szczelności rur wodno-kanalizacyjnych oraz szybka naprawa wszelkich wykrytych usterek [1][3][7].

W zapobieganiu wilgoci istotną rolę odgrywa także nowoczesna diagnostyka. Badania termowizyjne oraz inspekcje kamerami pozwalają wykryć źródła wycieków i mostki termiczne jeszcze zanim pojawi się wizualny problem [3][10].

W pomieszczeniach szczególnie narażonych na kondensację, warto stosować osuszacze powietrza, które skutecznie obniżają poziom wilgotności i zapobiegają powstawaniu pleśni.

Procesy fizyczne i ich rola w powstawaniu zawilgoceń

Kluczowym mechanizmem w budynkach bez izolacji jest podsiąkanie kapilarne – woda z gruntu wnika w strukturę muru, wykorzystując otwarte pory budulca. Gdy nie ma szczelnej warstwy hydroizolacji, znajduje drogę nawet do wysokości 1,5 metra nad podłogą [1][6][7].

W nowoczesnych szczelnych domach głównym problemem jest kondensacja wilgoci wynikająca ze słabej wentylacji i obecności mostków cieplnych. Para wodna pochodząca z gotowania, prania i oddychania osadza się na chłodnych powierzchniach, prowadząc do pojawienia się mokrych plam oraz rozwoju grzybów [1][3][4][10].

Infiltracja polega natomiast na przenikaniu wody deszczowej przez nieszczelności w dachach, łączeniach okien lub elewacjach, co szybko powoduje przemoczenie ścian i lokale zalanie [2][5][7].

Zapobieganie i usuwanie skutków wilgoci

Aby trwale usunąć skutki wilgoci, nie wystarczy jedynie osuszenie ścian. Konieczne jest zlikwidowanie źródła wilgoci poprzez poprawę hydroizolacji, termoizolacji, uszczelnienie instalacji oraz zapewnienie skutecznej wentylacji [2][3][4][7].

Warto regularnie monitorować poziom wilgotności powietrza (optymalnie poniżej 60%), korzystać z technologii lokalizacji przecieków (kamer termowizyjnych) oraz inwestować w nowoczesne rozwiązania, takie jak rekuperatory powietrza i osuszacze [3][10].

Jeśli pojawi się pleśń lub wykwity na ścianach, natychmiastowe osuszanie i uszczelnianie są konieczne – pozwala to ograniczyć ryzyko poważniejszych uszkodzeń oraz zachować zdrowe warunki w mieszkaniu [1][3][5][7].

Podsumowanie

Wilgoć na ścianach powstaje na skutek podciągania kapilarnego, kondensacji pary wodnej, wadliwych izolacji i nieprawidłowo działającej wentylacji. Najskuteczniejszymi sposobami przeciwdziałania są: wykonanie hydroizolacji i termoizolacji, poprawa wentylacji, regularna diagnostyka instalacji oraz stosowanie nowoczesnych metod monitorowania i usuwania wilgoci. Wyeliminowanie tych problemów to nie tylko poprawa komfortu, ale i realne zwiększenie bezpieczeństwa oraz trwałości budynku [1][2][3][4][10].

Źródła:

• [1] https://aquapol.pl/wilgoc-na-scianach-najczestsze-przyczyny-i-skuteczne-rozwiazania/
• [2] https://www.inspekcjadomu.pl/porady/mokre-sciany-wilgoc-na-scianie-przy-podlodze/
• [3] https://osuszaniepro.pl/blog/najczestsze-przyczyny-wilgoci-w-scianach-i-jak-je-zwalczac
• [4] https://www.sniezka.pl/poradniki/porady-techniczne/zjawisko-pocenia-sie-scian-w-mieszkaniu-co-robic
• [5] https://covertechnologies.com/pl/wykwity-na-scianach-jak-je-usunac-i-jak-walczyc-z-wilgocia/
• [6] https://www.stopwilgoci.pl/o-wilgotnosci/przyczyny-wilgoc/przyczyny-nadmierna-wilgoc.html
• [7] https://kim24.pl/jak-pozbyc-sie-wilgoci-z-domu
• [8] https://suez.com.pl/blog/skuteczna-diagnoza-przyczyn-zawilgocenia-budynku
• [10] https://rekuperatordladomu.pl/jak-sie-pozbyc-wilgoci-z-domu-jakie-sa-przyczyny/